Wstyd ich nie znać. Ranking najczęściej używanych języków świata

Komunikacja na całym świecie odbywa się przy użyciu przeróżnych sposobów wyrażania się. Zestawienie najczęściej używanych języków świata wyraźnie pokazuje, które z nich można uznać za najpopularniejsze.

Wszelakie zestawienia sugerują, że na całym świecie funkcjonuje obecnie od sześciu do siedmiu tysięcy różnych języków. Dokładne ustalenie konkretnej liczby jest bardzo trudne do wykonania, ponieważ językoznawcy mają problemy ze scharakteryzowaniem niektórych części mowy. Tyczy się to przeważnie języków, które wykorzystywane są przez małe, często egzotyczne społeczności.

Zdecydowanie mniej kłopotów sprawia ustalenie najczęściej używanych języków świata. Populacja kontynentów, krajów czy nawet regionów pozwala obliczyć, jaki odsetek danego społeczeństwa komunikuje się ze sobą przy użyciu jednego, spójnego sposobu wyrażania się. Kilka z nich należy jednocześnie do grupy najtrudniejszych języków do nauki, a z drugiej strony, niektóre uznaje się za najłatwiejsze z uwagi na dużą dostępność i prostotę zasad.

Najczęściej używane języki świata (ranking z 2017 roku)

Specjalizująca się w przeprowadzaniu badań języków organizacja Ethnologue w 2017 roku przeprowadziła stosowne badanie, w którym sklasyfikowała najczęściej używane języki świata pod kątem osób, dla których są one mowami ojczystymi, a także nabytymi. Uaktualniona została lista, którą poprzednio sporządzono w roku 2011.

  1. Język lahnda – 119 milionów rodzimych użytkowników

Nowa pozycja na liście najczęściej używanych języków świata w porównaniu z 2011 rokiem. Jest to grupa języków i dialektów, przy pomocy których komunikuje się ze sobą łącznie około 119 milionów mieszkańców Pakistanu. Największym z nich jest język zachodniopendżabski, przy pomocy którego wypowiadają się około 93 miliony osób.

Język lahnda został odkryty mniej więcej w ostatniej dekadzie XIX wieku. Za jego twórcę uważa się Williama St. Claira Tisdalla, brytyjskiego historyka i filologa, który służył jako sekretarz angielskiego kościoła w Persji. Jego nazwa w wolnym tłumaczeniu oznacza ,,western”.

  1. Język japoński – 128 milionów rodzimych użytkowników

Rodzima mowa mieszkańców Japonii, których według Ethnologue w 2017 roku było 128 milionów. W porównaniu z zestawieniem z 2011 roku, liczba ta wzrosła o około trzy miliony użytkowników. Przyczyn takiego stanu rzeczy należy doszukiwać się w rosnącym przyroście naturalnym.

Geneza powstania języka japońskiego do dziś jest dyskutowana przez ekspertów i językoznawców. Najczęściej przytaczaną teorią jest fakt, że mógł on wyodrębnić się jako połączenie języków uralo-ałtajskich, polinezyjskich, tureckiego i mongolskiego. Zapisuje sie go przy użyciu jednego z pięciu alfabetów: kanji, kana, katakany, hiragany i rōmaji.

  1. Język rosyjski – 154 miliony rodzimych użytkowników

Pierwszy z europejskich języków w czołowej dziesiątce najczęściej używanych języków świata. Przy jego pomocy komunikują się ze sobą około 154 miliony mieszkańców Rosji, Białorusi, Kazachstanu i Kirgistanu. Jako drugi język przypisywany jest kolejnym 113 milionom osób, co łącznie daje wynik 268 milionów na całym świecie.

Należy do grupy wschodniosłowiańskich i w czasach ZSRR był obowiązkiem nauczania we wszystkich krajach Układu Warszawskiego. Co ciekawe, Ethnologue odnotowało, że używają go do komunikacji mieszkańcy wielu innych krajów, jak Polska, Mołdawia, Litwa, Niemcy, Grecja, Australia, Brazylia czy Kanada, choć nie jest on tam uznany jako oficjalny.

  1. Język portugalski – 219 milionów rodzimych użytkowników

Stanowi rodzimą mowę łącznie dla 219 milionów osób zamieszkujących nie tylko Portugalię, ale także Angolę, Brazylię, obie Gwinee, Mozambik czy Republikę Zielonego Przylądka. Jako druga mowa sklasyfikowany jest wśród kolejnych 11 milionów ludzi, co daje łącznie 229 milionów posługujących się nim. To spory wzrost w rankingu najczęściej używanych języków świata względem 2011 roku.

Pierwsze, historyczne zapisy przy pomocy języka portugalskiego pochodzą z XII wieku. Jako genezę podaje się połączenie kilku dialektów pochodzących z kilku łacińskich dialektów w średniowiecznym Królestwie Galicji i hrabstwie Portugalii.

  1. Język bengalski – 242 miliony rodzimych użytkowników

Jest rodzimym językiem dla około 242 milionów mieszkańców Bangladeszu i Indii, w których uznano go za język urzędowy. Kolejne 19 milionów ludzi używa go jako swojej drugiej mowy. Według Ethnologue, łącznie posługują się nim 262 miliony osób.

Słowniki z początków XX wieku około 50% bengalskiego słownictwa przypisywały innym, pokrewnym dialektom. Bardzo często porównywano go także do języka perskiego. Badacze sugerują, że pojawia się w nim coraz więcej zapożyczeń, a to za sprawą preferencji mieszkańców Bangladeszu i Indii względem potocznej mowy.

  1. Język hindi – 260 milionów rodzimych użytkowników

Stały bywalec list najczęściej używanych języków świata. Pochodzi z grupy indoaryjskich języków indoeuropejskich. Jako pierwsza, rodzima mowa przypisywany jest 260 milionom mieszkańców rozległych terenów Indii, natomiast jako druga kolejnym 121 milionom. Łącznie korzysta z niego 381 milionów ludzi w całym kraju.

Podobnie jak inne języki indyjsko-aryjskie, hindi jest bezpośrednim potomkiem wczesnej formy wedyjskiego sanskrytu, czyli gałęzi z grupy indyjsko-irańskiej. Współczesny wymiar ustalony został pod koniec XVIII wieku.

  1. Język arabski – 292 miliony rodzimych użytkowników

Należy do grupy języków semickich i przy jego użyciu jako rodzimą mową komunikuje się ze sobą liczba około 292 milionów ludzi. Oficjalny status zyskał między innymi w Arabii Saudyjskiej, Algierii, Bahrajnie, Iraku, Izraelu, Jemenie, Jordanii, Katarze, Maroko czy Sudanie. Względem rankingu najczęściej używanych języków świata z 2011 roku nie stracił swojej pozycji.

Jego pierwsze akcenty zaczęły pojawiać się w VII wieku, kiedy to zaczęło kształtować się wyznające islam imperium muzułmańskie. Początkowo klasyfikowano go jako klasyczny język arabski, zaś w XIX wieku przemianowano go na współczesny. Obecnie stanowi podstawę tamtejszej kultury.

  1. Język angielski – 372 miliony rodzimych użytkowników

Najbardziej spopularyzowany język na świecie w 2011 roku był liderem, jeśli chodzi o łączną liczbę osób, które przy jego pomocy się komunikują, głównie za sprawą odsetka ludzi, dla których był
on mową wyuczoną. Zestawienie z 2017 roku dowiodło, że rodzimych użytkowników angielskiego na świecie są 372 miliony, a drugim językiem jest dla kolejnych 612 milionów (łącznie 984 miliony).

Jego rozwój szacuje się na okres około 1400 lat. Na tereny obecnej Wielkiej Brytanii został przywieziony przez anglosaskich osadników w V wieku. Współczesny wymiar tej mowy ukształtowany został mniej więcej w XVII wieku.

  1. Język hiszpański – 437 milionów rodzimych użytkowników

Drugi najczęściej używany język świata zanotował zdecydowany wzrost rodzimych użytkowników względem 2011 roku – z 322 na 437 milionów ludzi. Jako drugi przypisywany jest kolejnym 91 milionom osób, co daje łącznie 528 milionów użytkowników. Jako oficjalny uznany jest w wielu krajach Ameryki Południowej, np. w Argentynie, Kolumbii, Ekwadorze, Paragwaju czy Urugwaju.

Język hiszpański rozwinął się w procesie połączenia z kilku dialektów łaciny w V wieku, tuż po upadku zachodniego Cesarstwa Rzymskiego. Najstarsze zapiski pochodzą natomiast z północnej Iberii z IX wieku.

  1. Język chiński – 1,28 miliarda rodzimych użytkowników

Zdecydowany i nieprzerwany lider zestawienia najczęściej używanych języków świata. Jest swoistą, olbrzymią grupą, należącą do rodziny chińsko-tybetańskiej. Obecnie status oficjalny ma w Chinach, Tajwanie i Singapurze. W zestawieniu Ethnologue brało pod uwagę również język mandaryński, wu i yue, należące do tej samej grupy. Łącząc rodzimych użytkowników i osoby, dla których jest to druga mowa, na całym świecie posługuje się nim blisko półtora miliarda osób.

Najwcześniejsze chińskie zapiski pochodzą z około 1250r.p.n.e i stanowią inskrypcję wyroczni dynastii Shang. Po wielu istotnych zmianach i setkach lat ewolucji, aktualną formę przyjęto w latach 30. XX wieku.